لایه نشانی و کاربردهای آن

لایه نشانی و کاربردهای آن

16 مهر1399
لایه نشانی و کاربردهای آن

لایه نشانی چیست؟
لایه نشانی به معنای قرار دادن یک لایه  ( بسیار) نازک از یک ماده خاص، بر روی یک زیر لایه و یا بستره می باشد. به عنوان مثال ما می خواهیم یک لایه بسیار نازک از طلا ایجاد کنیم. چه روشی برای انجام این کار وجود دارد؟  به زبان ساده،  برای ایجاد یک لایه نازک طلا به مقداری طلا، یک زیر لایه (بستره) ، اندکی دانش و مقداری تکنولوژی نیاز داریم. آنچه بایستی انجام دهیم این است که کاری کنیم اتم های طلا از قطعه طلا کنده شوند و روی بستره قرار بگیرند. در این صورت پس از مدت زمانی می توانیم یک لایه نازک از طلا ایجاد کنیم. به این لایه نازک Thin Film هم می گوییم. شکل زیر این مساله را نشان می دهد.

روش های لایه نشانی چیست؟
برای انجام لایه نشانی و ایجاد یک لایه نازک، روش های مختلف فیزیکی و شیمیایی وجود دارد. یکی از این روش ها که یک روش فیزیکی می باشد، روش پی وی دی PVD  نامیده می شود. در این روش از پلاسمای گاز آرگون استفاده می کنند تا با اتم های ماده هدف، مثلا قطعه طلا، برخورد کند و باعث کنده شدن آنها و در نهایت باعث چسبیدن آنها به زیر لایه و ایجاد لایه نازک گردد. روش های شیمیایی نیز برای ایجاد لایه نازک وجود دارد. ما در مورد روش های مختلف لایه نشانی در مقاله ی دیگر بحث خواهیم کرد.
چرا باید لایه نشانی کنیم؟
لایه نشانی کاربردهای فراوانی دارد. تعدد این کاربردها ما را به انجام و ارتقای روش های لایه نشانی ترغیب می کند.  در ادامه به چند مورد از کاربردهای لایه نشانی می پردازیم تا شما هم به این مساله واقف شوید که چقدر کاربردهای لایه نشانی گسترده است.
برخی از کاربردهای لایه نشانی:
حفاظت از خوردگی : یکی از کاربردهای لایه نشانی، حفاظت از قطعات در محیط های فعال شیمیایی است. برای حفاظت از برخی قطعات در برابر خوردگی، یک لایه نازک از یک ماده خاص بر روی قطعه قرار می دهند و این لایه نازک همانند حفاظی از آن محافظت می کند. به عنوان مثال  بر روی ایمپلنت‌های فلزی که در درون بدن انسان کار گذاشته می‌شوند، لایه‌ای نازک از کربن نشانده می‌شود تا بدن در برابر جسم خارجی از خود واکنش نشان ندهد.
لایه های سخت : با لایه نشانی لایه های سخت بر روی برخی ابزارآلات، می توان مقاومت، طول عمر و سختی ابزارآلات را زیاد کرد. برای مثال، در ساخت بلبرینگ ها و سر مته ها، با استفاده از فن لایه نشانی می توان لایه ای سخت بر روی ابزار مورد نظر قرار داد و با این کا طول عمر و دیگر پارامتر های آن را افزایش داد.

دکوراسیون و پوشش های تزئینی : از لایه نشانی در دکوراسیون نیز استفاده می شود. به عنوان مثال می توان لایه های نازکی بر روی دستگیره درب ها قرار داد تا با این کار هم بر مقاومت آنها افزود و هم بر زیبایی شان اضافه کرد.

بسته بندی : از لایه نشانی در صنایع بسته‌بندی غذایی نیز استفاده می‌شود. لایه‌ای نازک از فلز بر روی فیلم‌هایی از پلیمر و یا کاغذهای بسته‌بندی مواد غذایی نشانده می‌شود تا از عبور بخار آب و اکسیژن از آنها جلوگیری نماید.
لایه نشانی کاربردهای دیگری هم دارد.  ساخت رساناهای الکتریکی شفاف، ساخت عایق های الکتریکی، ساخت لایه های اپتیکی، ساخت تنظیم کننده های گرما، ساخت سطوح بازتابنده و ... تنها برخی از کاربردهای این تکنولوژی می باشد.

 

نظرات
4.4 /5 20 5 1
ارسال نظر